ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ದಾಳಿಯ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ಹೊಸ ಪ್ರಶ್ನೆ
ಮಂಗಳೂರು: ನಗರದ ಹಲವು ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ದಿಢೀರ್ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿ ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಹಾಗೂ ಆಹಾರದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಗ್ರಾಹಕರ ಗಮನ ಈಗ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತಿರುವ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಬಾಟಲಿಗಳತ್ತ ತಿರುಗಿದೆ. ನಗರದ ಬಹುತೇಕ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ಈಗ ತಮ್ಮದೇ ಹೆಸರಿನ ಲೇಬಲ್ ಇರುವ ನೀರಿನ ಬಾಟಲಿಗಳನ್ನು ಲೀಟರ್‌ಗೆ ರೂ. 30ರಂತೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಗೂ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳ ನೀರು ರೂ. 20ಕ್ಕೆ ಸಿಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಈ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ದರ ಏಕೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದ್ದಿದೆ.
ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯೇ ಇಲ್ಲ
ಕೆಲವು ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಊಟಕ್ಕೆ ಬಂದ ಗ್ರಾಹಕರು ನೀರು ಕೇಳಿದರೆ ಹೋಟೆಲ್‌ನ ಸ್ವಂತ ಲೇಬಲ್‌ನ ಬಾಟಲಿಯನ್ನೇ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪರಿಚಿತ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳ ನೀರು ಹಲವೆಡೆ ಲಭ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ಗೆ ರೂ. 10 ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ನೀಡುವುದು ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯಾದರೆ, ಆ ನೀರನ್ನು ಎಲ್ಲಿ, ಯಾರು, ಯಾವ ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿ ತುಂಬಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತಿಳಿಯದಿರುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ಆತಂಕ. ಕುಟುಂಬ ಸಮೇತ ಹೋಟೆಲ್‌ಗೆ ಹೋದರೆ ಕೇವಲ ನೀರಿಗಾಗಿಯೇ ರೂ. 100ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಖರ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಗ್ರಾಹಕರು ಅಳಲು ತೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಲಾಭದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ
ಸ್ಥಳೀಯ ಘಟಕಗಳಿಂದ ಕಡಿಮೆ ದರದಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬಿಸಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಹೋಟೆಲ್‌ನ ಹೆಸರಿನ ಲೇಬಲ್ ಅಂಟಿಸಿ, ತಾವೇ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಗರಿಷ್ಠ ಮಾರಾಟ ಬೆಲೆ (MRP) ಮುದ್ರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ಉತ್ತಮ ಲಾಭ ಗಳಿಸುತ್ತಿವೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಸ್ವಂತ ಲೇಬಲ್‌ನಲ್ಲಿ MRP ತಾವೇ ನಿರ್ಧರಿಸುವುದರಿಂದ, “MRPಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದರ ವಸೂಲಿ” ಎಂಬ ದೂರಿನಿಂದಲೂ ಅವು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ.
ಕಾನೂನು ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ?
ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ಡ್ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು BIS (ISI) ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಹಾಗೂ FSSAI ಪರವಾನಗಿ ಕಡ್ಡಾಯ. ಬಾಟಲಿಯ ಮೇಲೆ ISI ಗುರುತು, CM/L ಸಂಖ್ಯೆ, FSSAI ಪರವಾನಗಿ ಸಂಖ್ಯೆ, ತಯಾರಕರ ಹೆಸರು-ವಿಳಾಸ, ತಯಾರಿಕಾ ದಿನಾಂಕ ಹಾಗೂ ಬ್ಯಾಚ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಇರಲೇಬೇಕು.
ಹೋಟೆಲ್ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾದರೂ, ನೀರು ತುಂಬಿಸುವ ಘಟಕ ಈ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು.
ಹೋಟೆಲ್‌ನೊಳಗೆ ಸೇವೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ನೀಡುವ ನೀರಿಗೆ MRPಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದರ ವಿಧಿಸಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ 2017ರಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದೆ. ಆದರೆ ಹೊರಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು (ಪಾರ್ಸೆಲ್/ಕೌಂಟರ್ ಮಾರಾಟ) MRPಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪಡೆಯುವುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ.
ಗ್ರಾಹಕರು ಕೇಳಿದರೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ಶುದ್ಧ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ನೀಡುವುದು ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳ ಕರ್ತವ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಗ್ರಾಹಕ ಹಕ್ಕು ಹೋರಾಟಗಾರರು ನೆನಪಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ತಪಾಸಣೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಿ
ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತಪಾಸಣೆ ತೀವ್ರಗೊಂಡಿದ್ದು, ಸ್ಟಾರ್ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು, ರಸ್ತೆಬದಿ ತಿನಿಸು ಕೇಂದ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ದಿಢೀರ್ ತಪಾಸಣೆಗಾಗಿ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಔಷಧ ಆಡಳಿತ ಇಲಾಖೆ 30 ವಿಶೇಷ ತಂಡಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದೆ. ಈ ತಪಾಸಣೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳ ಸ್ವಂತ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ನೀರಿನ ಬಾಟಲಿಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ, ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಬೇಕು ಹಾಗೂ ತುಂಬಿಸುವ ಘಟಕಗಳ ಪರವಾನಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಒತ್ತಾಯ. ಸರ್ಕಾರ ಕೂಡ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತಾ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳನ್ನು FSSAI ಸಹಾಯವಾಣಿ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯದ ಕುಂದುಕೊರತೆ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ ವರದಿ ಮಾಡುವಂತೆ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಕೋರಿದೆ.
ಗ್ರಾಹಕರು ಏನು ಮಾಡಬಹುದು?
- ಬಾಟಲಿಯ ಮೇಲೆ ISI ಗುರುತು ಮತ್ತು FSSAI ಸಂಖ್ಯೆ ಇದೆಯೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
- ಬ್ರ್ಯಾಂಡೆಡ್ ನೀರು ಅಥವಾ ಉಚಿತ ಶುದ್ಧ ನೀರು ನೀಡುವಂತೆ ಕೇಳಿ.
- ಬಿಲ್ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಿ; ಅನುಮಾನವಿದ್ದರೆ FSSAI ಸಹಾಯವಾಣಿ 1800-112-100, “Food Safety Connect” ಆ್ಯಪ್ ಅಥವಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಹಕ ಸಹಾಯವಾಣಿ 1915ಕ್ಕೆ ದೂರು ನೀಡಿ.
ಆಹಾರದ ಗುಣಮಟ್ಟದಷ್ಟೇ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಶುದ್ಧತೆಯೂ ಜನರ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ. “ಸ್ವಂತ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್” ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಜೇಬಿಗೆ ಕತ್ತರಿ ಬೀಳುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ, ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತಾ ಇಲಾಖೆ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನು ಮಾಪನಶಾಸ್ತ್ರ ಇಲಾಖೆ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ.
