ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ತನಿಖೆಯ ಕಡತಗಳಿಗೆ ‘ಗೌಪ್ಯತೆ’ ಎಂಬ ಬೀಗ ಹಾಕಿದ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಬಿಗ್ ಶಾಕ್!ವಿಜಿಲೆನ್ಸ್ ಇಲಾಖೆಯ ರಹಸ್ಯದ ನೆಪಕ್ಕೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮಿತಿ!

✍️. ಅರ್ಜುನ್ ಮೂಲೆ

ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಆರೋಪದ ಕುರಿತು ತನಿಖೆ ನಡೆದಿದ್ದರೂ, ಆ ತನಿಖೆಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ‘ಇದು ಗೌಪ್ಯ ಮಾಹಿತಿ’ ಎಂದು ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ? ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ನಿಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತ ದಳ (DVAC) ವಿರುದ್ಧ ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿರುವ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ನೀಡಿದೆ. ನಿವೃತ್ತ ಪೊಲೀಸ್ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕ ಎಸ್.ಆರ್. ಜಂಗಿದ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಆರೋಪದ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವರದಿಗಳು, ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು 21 ಜನವರಿ 2021ರಂದು RTI ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ DVAC ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆಯ ಕಲಂ 8(1)(g) ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಮಾಹಿತಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದರು. ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗವು 30 ಮೇ 2024ರಂದು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರೂ, ಸರ್ಕಾರವೇ ಆ ಆದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿತ್ತು.

09 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026ರಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಹೇಮಂತ್ ಚಂದನಗೌಡರ್ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. State of Tamil Nadu v. Tamil Nadu State Information Commission & S.R. Jangid, W.P. No. 22237/2024 ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, DVACಗೆ RTI ಕಾಯ್ದೆಯ ಕಲಂ 24(4) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿನಾಯಿತಿ ಇದ್ದರೂ, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಆ ವಿನಾಯಿತಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಜೀವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯವಿದೆ ಎಂಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆತಂಕ ಮಾತ್ರ ಕಲಂ 8(1)(g) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ನಿರಾಕರಣೆಗೆ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆಧಾರ ಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಇಲಾಖೆಯ ಆಂತರಿಕ ಕೈಪಿಡಿಯ ನಿಯಮಗಳು RTI ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದ ಹೊಸ ವಿನಾಯಿತಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದೂ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದ ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿ, ಇತರ ಇಬ್ಬರು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿವರಗಳನ್ನು ಮರೆಮಾಚಿ ವಿಚಾರಣೆಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವಂತೆ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗ ನೀಡಿದ್ದ ಆದೇಶವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ.

ಈ ತೀರ್ಪು RTI ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಿಗೆ ಏಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದು? ವಿಜಿಲೆನ್ಸ್, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ನಿಗ್ರಹ ಅಥವಾ ಇತರ ವಿನಾಯಿತಿ ಪಡೆದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಂದು RTI ಅರ್ಜಿಯನ್ನೂ ಕೇವಲ ‘ಗೌಪ್ಯ’ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಪದದಿಂದ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾನೂನು ತತ್ವವನ್ನು ಈ ತೀರ್ಪು ಬಲಪಡಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಎಲ್ಲ ತನಿಖಾ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲದೆ ಪಡೆಯಬಹುದು ಎಂಬ ಅರ್ಥವೂ ಇದಲ್ಲ. ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಿನಾಯಿತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು; ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಬಹುದಾದ ಉಳಿದ ಭಾಗವನ್ನು ಕಲಂ 10ರ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ನೀಡಬೇಕು. ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗೌಪ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯಿದ್ದರೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಂ 11ರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪಾಲಿಸಬೇಕು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ, ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗೌಪ್ಯತೆಯ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡೇ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಜಾರಿಯಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ಈ ತೀರ್ಪಿನ ನಿಜವಾದ ಸಂದೇಶ.

ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ RTI ಅರ್ಜಿದಾರ ಮತ್ತು PIO ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಕಾನೂನು ಪಾಠ: ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆಯ ಕಲಂ 6(1) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವಾಗ ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಂಖ್ಯೆ, ದಾಖಲೆಗಳ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿ. ಕಲಂ 8(1)(g) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರಾಕರಣೆ ಬಂದರೆ ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆ ಅಥವಾ ಗೌಪ್ಯ ಮೂಲಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ. ಕಲಂ 24(4)ರ ವಿನಾಯಿತಿಗೆ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಆರೋಪದ ಮಾಹಿತಿಯ ಕುರಿತು ಇರುವ ಅಪವಾದವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ಕಲಂ 10 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿತ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಮರೆಮಾಚಿ ಉಳಿದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಬಹುದೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ. ಕಲಂ 19(1) ಮತ್ತು 19(3) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ. ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದ ವಿನಾಯಿತಿಯನ್ನು ಇಲಾಖೆಯ ಕೈಪಿಡಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ — ಆದರೆ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಗೌಪ್ಯತೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ಹಕ್ಕೂ ಯಾರಿಗೂ ಇಲ್ಲ! ಇದು ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಏಕಸದಸ್ಯ ಪೀಠದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ತೀರ್ಪಾಗಿದ್ದು, ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆದೇಶಕ್ಕಿಂತ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಿರ್ಣಯವಾಗಿದೆ.